Autor Tema: EVOLUCIJA  (Pročitano 1950 puta)

Marnjavur

  • Global Moderator
  • Jr. Member
  • *****
EVOLUCIJA
« poslato: Jun 18, 2013, 10:49:47 posle podne »
EVOLUCIJA-biološka disciplina koja objašnjava razvoj živih bića(lat.Evolutio-postep. raz)
-19. i 20.st. razvoj evolucije kao znanosti ; razlozi : religija, dugotrajan raz organizama, 
 stupanj razvoja prirodnih znanosti (genetika, kemija); pojam evolucije najprije koriste 
 embriolozi 18.st.;za raazvoj organizama koriste naziv:transformacija, descendencija, modifik.
-atomska evolucija (područje stvaranja atoma,element čestice), kemijska evolucija(formiranje
  planeta zemlje, razvoj kem. Elemenata, razvoj biogeneza)

KEMIJSKA EVOLUCIJA- Miller i Urey-1955.g.-iz H2, CH4, NH3, H2O pod utjecajem 
  elekt. izbijanja su dobili aldehide, aminokiseline, karbonantnu kis. I kisik
-A. Oparin 1920.- dobio koacervate u svojim spojevima ; smatra se da su koacervati prijelazni 
  sustavi između nežive organske materije i žive tvari

KOACERVATNE KAPLJICE- su nakupine polimernih molekula koje se drže zajedno u
  malim kapljicama okruženima tekućinama ; koacervati mogu nastati od različitih makromol.
  kao što su proteini, ugljikohidrati ili nukleinske kiseline ; mogu pasivno koncentrirati tvari iz 
  okoliša i tako rasti, a kad dosegnu kritičnu masu - podijele se

STADIJI BIOGENEZE (razvoj materije prema živom obliku) :
 1) abiogeni nastanak ugljikovih monomernih spojeva : aminokiselina, nukleotida, 
  monosaharida, masne kiseline ; 2) polimerizacije monomera u složenije spojeve : poli-
  nukleotidi, polipeptidi ; 3) stvaranje prvobitnih abiogenih organskih sistema – bioidi (živi
  oblik) ili eobionti – preobrazba nežive organske tvari u životne sustave ; 4) evolucije bioda
  u prvobitne organizme – praorganizmi

PROGENOT- univerzalni predak svih živih bića na Zemlji ; makromolekulski sustav ;
  aminokiseline, proteini, nukleinska kiselina (DNA) ; danas se ne može naći progenot jer ne
  odgovaraju uvjeti ; kraj kemijske a početak biološke evolucije
-IZUMIRANJE ORGANIZAMA- KENOZOIK- KVARTAR (pleistocen)-izumiru neke ptice
  i sisavci (razvoj novih oblika) | MEZOZOIK- KREDA ( mekušci(amoniti), krednjaci   
  (protozoa), gmazovi (dinosauri)), TRIJAS (amoniti, gmazovi) | PALEOZOIK – PERM
  (morski organizmi, mahovnjaci, ramenonošci, vodozemci, drvenaste biljke), DEVON
  (besčeljušnici, ribe oklopnjače), KAMBRIJ ( trilobiti – člankonošci, žarnjaci, spužve)

DOKAZI BIOLOŠKE EVOLUCIJE – paleontološki dokazi, dokazi poredbene anatomije, 
  dokazi fiziologije, embriološki dokazi, dokazi genetike i biokemije
-Paleontološki dokazi – paleontologija (grč. Paleios-stari) – iskopine ; fosili mogu nastati na
  nekoliko načina : a) okamenjivanje (petrifikacija)-proces u kojem se anorganska tvar (kalcit,
  fosfati) taloži u pore u skeletnim dijelovima organizma , b) pougljenjivanje (karbonizacija)-
  organske tvari propadaju pod tlakom i bez prisutnosti kisika , c) konzerviranje – isušivanje
  (mumificiranje) i smrzavanje ; RAZVOJNI NIZ-na nalazima se može pratiti postepeni
  razvoj organizama , razvojni nizovi su uzastopni prijelazni obilic (razvojni niz konja)

PRIJELAZNI OBLICI-izumrle biljne ili životinjske vrste koje imaju svojstva dviju
  filogenetskih skupina (straije i mlađe) ; PSILOFITINE- prve kopnene biljke (povezuju
  steljnače s nižim stablašicama)-paleozoik-silur ; PTERIDOSPERME- papratnjače sa
  sjemenkama – to je sljedeći prijelazni oblik u biljnom svijetu (povezuje papratnjače i
  golosjemenjače) ; PTICA KOACIN-PRAPTICA – prijelazni oblik između gmazova i ptica 
  (zubi u kljunu kralježnica se nastavlja u rep, pandže u krilima) ; ribe RESOPERKE-pokazuju
  razvoj prema kopnenim oblicima-zbog građe kostiju, prsne peraje-sličnosti s kostima   
  prednjih nogu vodozemaca ; -ŽIVI FOSIL- riba LATIMERIJA (podsjeća na resoperku),
  GINKO-golosjemenjača (pokretne spermatozoide kao kod papratnjača),  ČUDNOVATI
  KLJUNAŠ-nestalna tjelesna temp, ima kljun i leže jaja (svojstva ptica i gmazova)

SPECIJACIJA- razvoj bioloških vrsta, objašnjava se na razini populacije, zahvaljujući
  razvoj genetike ; tijekom evolucije djeluju prirodni mehanizmi: a) mutacija gena (pokretačka
  snaga, b) rekombinacija gena, c) izolacija (jedna se kombinacija izdvoji od druge)
  d) prirodna selekcija (odabiranje)-teorija evolucije(Darwin) , e) genska snaga(drift)
-specijacija je process nastajanja novih vrsta, rezultat specijacije je raznolikost biljnog i
  životinjskog svijeta ; razlikujemo: SUKCESIVNA EVOLUCIJA- iz jednog se oblika razvija
  novi, pa iz tog novog drugi, itd.) , DIVERGENTNA EVOLUCIJA- razvoj iz jednog oblika
  u više smjerova (dominirajuća)
-Lamarck (18.-19.st.)-naglašavao promjenjivost svojstava, evolucija je za njega posljedica
  unutarnje volje organizma, utjecaj okoline-formiranje novih svojstava i onda se oni nasljeđ.
-Darwin (19.st) teorija evolucije (centar evolucije i danas uz dopune i nova otkrića), uzgojio
  je mnoge vrste (selekcija-okosnica njegove teorije), uočava varijabilnost svojstava unutar 
  jedne vrste- on to pripisuje utjecajima iz organizma koji se nasljeđuju, kroz borbu za opstan.,
  kroz borbu za opstanak odvija se selekcioniranje ; sintetička teorija evolucije- Darwinova
  teorija evolucije s nadopunama (genetike, biokemije, mikroskop)

KRIPTIČNA OBOJENOST- organizmi svojim izgledom i bojom tiela oponašaju okoliš u
  kojem žive (organizmi koji žive u polarnim područjima, kod insekata, riba,…)

APOSEMIJA- opominjajuća obojenost, izrazita obojenost tijela u kojem se organizam ističe
  u okolini u kojoj živi, u opasnosti promjeni svoju boju

MIMIKRIMIJA-neka vrsta oblikom tijela oponaša neku drugu životinju ili biljku(paličnjak)

ALOPATRIJSKA SPECIJACIJA-(Mayr) populacije su odvojene (geograf.), nemogučnost
  rekombinacije, dolazi do fenotipskih razlikovanja (genska snaga), može doći do mutacija

SIMPATRIJSKA SPECIJACIJA-  (Poulton) populacije žive na istom prostoru, kod nekih
  vrsta nema mogučnosti reprodukcije (onemogućen je nastanak novih vrsta), mutacije

PARAPATRIJSKA SPECIJACIJA-(Smith)odvija se razvoj u zasebnom smjeru
-EVOLUCIJA ČOVJEKA- čovjek (homo sapiens), divergencja, uz djelovanje prirodnih sila
  antropomorfni primat-ishodišni oblik, iz tog oblika je počeo razvoj;propliotecus(oligocen)
  ishodišni animalni oblik (prije 30. mil. godina)  1. DRIOPITECUS iz njega se razvijaju
  majmuni (prije 15 mil.g.), 2. RAMAPITECUS (prije 15 mil.g.-kenozoik-tercijar)  iz njega
  se razvija rod hominida(čovjek) (prije 5 mil.g.)
-1.australophitecus- pronađen u J.Africi 1925.g, star 25 mil.g., vrste:a.africanus, a.afarensis,
  a.gracilis, a.robustus ; 2. homo habilis (spretan čovjek)- pronađen 1964. u klancu Olduwai,
  star 2.mil.g. ; 3. homo erectus (uspravni čovjek)- star 58 mil.g., nastanjivao Afriku, Aziju
  (Peking, Java) i Europu (Heidelberg) ; 4. homo sapiens neanderthalensis- pronađen u okolici
  Neandertal (Njemačka),Italija,Francuska,Španjolska,Slovačka,Hrvatska- homo krapiensis n.
  5. homo sapiens (fossilis)- fosili u Francuskoj Cro-magnon – kromanjonac ; današnji čovjek-
  njegov neposredni potomak